Δεν θα υπήρχαν μπαλόνια και κορδέλες «it’s a boy/ it’s a girl», ούτε ροζ και γαλάζια φορμάκια.

Απλώς, στο πιστοποιητικό γέννησης, στην κάρτα του μαιευτηρίου και στο βιβλιάριο του βρέφους, θα υπήρχε μια ένδειξη: «Φύλο κατά τη γέννηση», πλάι στην ομάδα αίματος και το βάρος κατά τη γέννηση.

Δεν θα υπήρχαν διαφορoποιημένα ρούχα, παιχνίδια, ονόματα, κουρέματα και χτενίσματα για αγόρια και κορίτσια. Μόνο τα εσώρουχα θα διέφεραν ίσως ανεπαίσθητα στο κόψιμο και στη ραφή για εργονομικούς λόγους.

Επομένως, μέχρι την έναρξη της ήβης και λίγο μετά, οι ανατομικές διαφορές δεν θα γίνονταν αντιληπτές, εκτός και αν το παιδί φορούσε μαγιό ή εσώρουχο μόνο.

Μέχρι αυτή την ηλικία λοιπόν, τα παιδιά δεν θα ταύτιζαν το βίωμα του φύλου με την εμφάνιση και τις ασχολίες. Θα ήταν ένα εντελώς άλλο βίωμα κι έτσι, κατά την εφηβεία, θα διαμορφωνόταν η αίσθηση της ταυτότητας σε κάθε άτομο σε εντελώς διαφορετική βάση.

Το αρχετυπικό βιολογικό φύλο θα εξακολουθούσε να θεωρείται σημαντικό χαρακτηριστικό, αλλά μάλλον δεν θα υπήρχε αυτό που λέμε «κοινωνικό φύλο».

Θα ακούγαμε έμπειρους νηπιαγωγούς να λένε με περηφάνια ότι με τα χρόνια ανέπτυξαν την ικανότητα να ξεχωρίζουν το φύλο ενός μικρού παιδιού από μικροδιαφορές στις κινήσεις και στη συμπεριφορά.

Ο σεξουαλικός προσανατολισμός θα ήταν πολύ πιο ρευστός και θα θεωρούνταν τόσο δευτερεύων όσο θεωρείται στον δικό μας κόσμο το «με έλκουν οι μελαχρινοί».

Οι όποιες διαφορές των φύλων σε ανατομία, υγεία, ψυχισμό, κοινωνική συμπεριφορά θα απασχολούσαν κυρίως τους ειδικούς και τις επιστημονικές μελέτες, καθώς και μερικά ενημερωτικά άρθρα για το πλατύ κοινό αλλά δεν θα σκοντάφταμε πάνω τους σε κάθε δρόμο, μαγαζί, καθημερινή μικροσυνήθεια.

Οι θεωρίες ότι τα φύλα είναι δύο και τα χαρακτηριστικά τους προκαθορισμένα θα θεωρούνταν ακραίες και ψεκασμένες. Όχι ότι υποτιμώ τη δύναμη και την επιρροή των ακραίων ψεκασμένων ισχυρισμών, βέβαια.

Παραδοσιακές τέχνες που θα ισχυρίζονταν ότι με βάση το φύλο (όποιο από τα, ας πούμε, οκτώ αναγνωρισμένα) μπορείς να μαντέψεις και να προβλέψεις τον χαρακτήρα και το μέλλον κάποιου θα θεωρούνταν αξιόπιστες όσο η χειρομαντεία.

Μπορούμε να υποθέσουμε ότι το ζευγάρι θα παρέμενε η κυρίαρχη μορφή ερωτικών σχέσεων, λόγω της σταθερότητάς της, αλλά όχι η μόνη κοινωνικά αποδεκτή.

Θα υπήρχαν γραμματικά γένη;

Παραδόξως, αυτό δεν θα ήταν πολύ διαφορετικό. Το γραμματικό γένος είναι διαφορετική έννοια από το φύλο και έχει αποδειχθεί από μελέτες πως περιορισμένη σχέση έχει με το φύλο των ανθρώπων. Πολλές γλώσσες δεν διαθέτουν καθόλου γραμματικό γένος, ενώ άλλες έχουν ένα για τα έμψυχα και άλλο για τα άψυχα, ανεξαρτήτως φύλου. Επ’ αυτού λοιπόν, δεν μπορούμε να κάνουμε καμία έγκυρη υπόθεση για μια παράλληλη πραγματικότητα.

Θα ήταν όμως σίγουρα άλλη η κατηγοριοποίηση και η φύση των επίσημων αθλημάτων: μπορεί να θεωρούνταν αθλήματα δραστηριότητες λεπτής κινητικότητας όπως το κέντημα, δύναμης και συντονισμού όπως η άρση βαρών, ικανότητας προσανατολισμού και άλλα – που ήδη υπάρχουν εδώ που τα λέμε, απλώς δεν είναι ολυμπιακά αθλήματα. Οι ομάδες στα ομαδικά σπορ και παιχνίδια θα ήταν όλες αυτό που λέμε εμείς «μικτές» και τα αντίστοιχα των all-male/ female/ trans θα ήταν μια ιδιαιτερότητα, ίσως συνήθεια ορισμένων κουλτούρων, κάτι σαν έθιμο.

Θα ζούσαμε σε έναν καλύτερο κόσμο;

Εντελώς θεωρητικό το ερώτημα. Προσωπικά, δεν νομίζω. Καλύτερος από κάποιες απόψεις συγκριτικά με τον δικό μας κόσμο, ναι, θα ήταν, αλλά αν ποτέ δεν είχαν υπάρξει ως κυρίαρχα στοιχεία πολιτισμού οι έμφυλες διακρίσεις, δεν θα αντιλαμβανόμασταν την απουσία τους καθώς δεν θα υπήρχε καμία βάση σύγκρισης. Ακριβώς όπως στον δικό μας κόσμο δεν υπάρχουν ταξικές και κοινωνικές διακρίσεις μεταξύ γαλανομάτηδων και πρασινομάτηδων και δεν το θεωρούμε δα και πολιτιστικό επίτευγμα. Αντίθετα, αν μας ανέφερε κανείς τέτοια πιθανότητα, θα λέγαμε μάλλον γελώντας «όχι δα, αυτό έλειπε!»

Αυτό δεν αποκλείει να υπήρχε καταπίεση, βία και διακρίσεις: με βάση το χρώμα του δέρματος, τη γεωγραφική καταγωγή, το σχήμα της μύτης, το μουσικό αυτί και ό,τι άλλη γελοιότητα μπορεί να βάλει ο νους μας. Γελοιότητα που ίσως θα είχε ξεκινήσει με κάποια ιστορική αφορμή και συνεχιστεί απλώς επειδή βόλεψε όσους ευνοήθηκαν αρχικά και τους απογόνους τους.

Γελοιότητα ντυμένη με επιστημονική, θεολογική, τελεολογική τεκμηρίωση εκ των υστέρων. Όπως οι επιστημονικές θεωρίες πως οι μαύροι έχουν κατώτερο εγκέφαλο ή οι γυναίκες είναι μια ελαττωματική μορφή ανθρώπινου όντος, από φυσικού τους, και άρα χρειάζεται να ελεγχθούν για το καλό τους.

Και μια που κάναμε λόγο για απογόνους: Δεν ξέρουμε φυσικά τι μορφή θα είχε η οικογένεια, αλλά η έννοια των απογόνων, της γονεϊκής στοργής και η συνέχεια της φυλής δείχνει να είναι πιο βαθιά ριζωμένη στην ανθρώπινη ύπαρξη από την κοινωνική κατασκευή που λέμε οικογένεια.Δείχνει αλλά τίποτα δεν είναι βέβαιο, καθώς η αντιπάθεια και οι σαδιστικές συμπεριφορές προς τα παιδιά και την παιδικότητα υπάρχουν και στον δικό μας κόσμο εδώ και χιλιετίες¹.

Δεν έχουμε επίσης ενδείξεις πως σε έναν κόσμο όπου το φύλο θα ήταν δευτερεύον χαρακτηριστικό δεν θα υπήρχαν πόλεμοι, αδικίες, καταστροφή του περιβάλλοντος, εκμετάλλευση και αυθαιρεσία της εξουσίας.

Αυτό βέβαια δεν είναι λόγος να μην οραματιζόμαστε τις καλές πλευρές ενός τέτοιου κόσμου. Το ότι ένα στοχευμένο ανθρωπιστικό κίνημα δεν λύνει όλα τα προβλήματα της ανθρωπότητας δεν είναι λόγος να εγκαταλειφθεί, παρότι αυτό χρησιμοποιείται συχνά ως επιχείρημα από τις συντηρητικές ιδεολογίες που συντάσσονται με την εξουσία: «Και νομίζετε πως ο φεμινισμός, βιγκανισμός, αντιρατσιστικό κίνημα, κράτος πρόνοιας, δικαιώματα ΛΟΑΤΚΙ+ (συμπληρώστε ελεύθερα)» θα λύσει όλα τα προβλήματα;»

Όχι λοιπόν, δεν θα τα λύσει, αλλά ο σκοπός του είναι να ανακουφίσει όσο μπορεί.

Οπότε, από εμένα ναι, θα μου άρεσε ένας κόσμος όπου το φύλο δεν θα κυριαρχούσε σε κάθε μα κάθε πτυχή της ζωής μας, από το ποιον παντρευόμαστε μέχρι το αν το κοκτέιλ μας έχει ομπρελίτσα.

Κατά τα άλλα, πάντα θα υπήρχαν αδικίες και βία, μάλλον. Και μάλλον κάποιοι θα αγωνίζονταν να φέρουν ισορροπία και δικαιοσύνη για τα κακώς κείμενα και άλλοι (που συνήθως θα ήταν και οι ισχυρότεροι) θα κοίταζαν πώς να μην ξεβολευτούν.

Γιατί εντέλει: οι γυναίκες είναι άνθρωποι, οι άντρες είναι άνθρωποι, όλα τα φύλα είναι άνθρωποι. Αλλά οι άνθρωποι δεν μπορούμε να αποφύγουμε το να είμαστε άνθρωποι.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

1. Η τάση αυτή εκδηλώνεται με απλές δηλώσεις ενηλίκων, τύπου «δεν θέλω να βλέπω παιδιά ποτέ και πουθενά γιατί έχω δικαίωμα στην ησυχία μου και τα παιδιά κάνουν θόρυβο» (κάτι που ελάχιστα διαφέρει από το παλιό ρητό «το ιδανικό παιδί είναι αυτό που χαίρεσαι να βλέπεις και δεν το ακούς ποτέ») και εκτείνεται μέχρι σαδιστικές συμπεριφορές που σήμερα θεωρούμε παιδική κακοποίηση (και το οποίο για το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας και όλους τους πολιτισμούς ήταν απλώς… ανατροφή). Μια μορφή βίας και επιθετικότητας από την οποία οι ενήλικες γυναίκες κάθε άλλο παρά απείχαν,  καταφέρνοντας έτσι ένα σοβαρό πλήγμα στις θεωρίες πως οι γυναίκες από τη φύση τους είναι λιγότερο βίαιες από τους άντρες.