Κάντε εγγραφή στο newsletter μας εδώ για να λαμβάνετε κάθε εβδομάδα ένα τέτοιο κείμενο μαζί με τέσσερις προτάσεις της εβδομάδας από τον κόσμο της Womanlandia. Αυτό το newsletter εστάλη την Πέμπτη, 16 Οκτωβρίου 2025.

«Τελικά είναι στη φαντασία μου όλοι αυτοί οι εργαζόμενοι οι οποίοι ζητούν περισσότερες ώρες εργασίας; Ο κατάλογος είναι μακρύς» είπε η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως στη Βουλή, με αφορμή το νέο εργασιακό νομοσχέδιο που ψηφίστηκε σήμερα.

Μία από τις ρυθμίσεις του νέου, πλέον, νόμου είναι η «δυνατότητα» που παρέχεται στον εργαζόμενο για 13ωρη απασχόληση. Μιλώντας γι’ αυτή τη ρύθμιση, η κ. Κεραμέως διαψεύδει ότι ο νόμος προβλέπει 13ωρο. Κυριολεκτικά λέει πως «δεν υπάρχει». Ισχυρίζεται ότι «αντί να πρέπει κάποιος να μετακινείται και να πηγαίνει σε έναν δεύτερο εργοδότη, Νο1, και Νο2, να μην παίρνει ούτε μισό ευρώ επιπλέον γι’ αυτή την απασχόληση, γιατί; Γιατί θεωρείται επιπλέον μερική απασχόληση, του δίνουμε τη δυνατότητα αυτό που κάνει ήδη σήμερα, να το κάνει, χωρίς να μετακινείται και συν 40% αμοιβή. Μπορεί, πράγματι να γίνεται αυτό κάθε εργάσιμη μέρα; Όχι είναι η απάντηση. Πόσο μπορεί να γίνεται; Μέχρι 37 ημέρες το χρόνο. Δηλαδή κατ’ αναλογία μέχρι 3 ημέρες το μήνα». Υποστηρίζει ότι μέχρι τώρα χωρίς αυτή τη ρύθμιση γίνεται «να δουλεύω 13 ώρες σε δύο εργοδότες και να μην παίρνω ευρώ παραπάνω».

Βλέπουμε σε πραγματικό χρόνο την αποσάθρωση των εργασιακών δικαιωμάτων. Ξεκίνησε επί Κωστή Χατζηδάκη, μεταξύ πολλών άλλων, με την υπερωριακή εργασία που θα αμειβόταν σε ρεπό, συνέχισε με το να δώσει τη δυνατότητα σε επιχειρήσεις να επιβάλουν μονομερώς 6ήμερη εργασία σε συγκεκριμένους κλάδους, και προχώρησε με τη δυνατότητα υπερωριακής εργασίας σε δεύτερο εργοδότη, για συμπλήρωση εισοδήματος. Με τη ρύθμιση για το 13ωρο, η κυβέρνηση λύνει ένα «πρόβλημα» που η ίδια δημιούργησε, αφού πλέον τις υπερωρίες που θα εργαζόταν κάποιος σε διαφορετικό εργοδότη, μπορεί να τις κάνει στον ίδιο. Σήμερα ψηφίστηκαν επίσης το «σπάσιμο» της ετήσιας άδειας ενώ μέχρι τώρα ήταν χρονικά αδιαίρετη, και η δυνατότητα 4ήμερης εργασίας εφόσον τις υπόλοιπες ημέρες ο εργαζόμενος έχει δουλέψει 10ωρο. Το τελευταίο μάλιστα παρουσιάστηκε ως μέτρο ώστε οι γονείς να μπορούν να περνούν περισσότερο χρόνο με τα παιδιά τους.

Βάση της κυβερνητικής επιχειρηματολογίας είναι η συναίνεση. Εργοδότης και εργαζόμενος κάθονται στο τραπέζι με την ίδια εξουσία και την ίδια διαπραγματευτική ισχύ, σύμφωνα με την κυβέρνηση. Η Υπουργός Εργασίας είναι κάθετη στο ότι «απαγορεύεται ρητά να σε αναγκάσει, να σε απολύσει, να σου κάνει οποιαδήποτε δυσμενή διάκριση», την ίδια στιγμή που με τα νομοσχέδιά της νομιμοποιεί κάθε εργοδοτική αυθαιρεσία και αποδυναμώνει τα Όργανα επιθεώρησης εργασίας. Η επικοινωνία εργοδότη και εργαζόμενου και συναίνεση σε περισσότερη δουλειά παρουσιάζονται από την κυβέρνηση ως μια συμφωνία μεταξύ ίσων.

Όμως, τα πάντα σε αυτή τη ζωή χρειάζονται πλαίσιο. Η κυβέρνηση παρουσιάζει τους αντεργατικούς της νόμους ως διευκολύνσεις των εργαζόμενων στην επιδίωξη περισσότερης εργασίας. Στην πραγματικότητα, προσπαθώντας να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα των επιχειρήσεων και αποτυγχάνοντας να αυξήσει ουσιαστικά τους μισθούς ή να ρυθμίσει την ακρίβεια, καταστρατηγεί τα εργασιακά μας δικαιώματα λέγοντάς μας ότι το κάνει για το δικό μας καλό. Πλήθος εργοδοτικών οργανώσεων στήριξε αυτό το νομοσχέδιο. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι έτριβαν τα χέρια τους. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, η συναίνεση ενός εργαζόμενου είναι πλασματική. Δεν αποτελεί προϊόν ελεύθερης βούλησης μία συναίνεση που προκύπτει από την απουσία πραγματικής επιλογής. Ίσα ίσα, τώρα που το 13ωρο είναι πλέον νόμιμο, ένας εργαζόμενος ξέρει ότι και να φύγει από μία επιχείρηση, στην επόμενη οι συνθήκες εργασίας πιθανότατα θα είναι ίδιες, χωρίς αυτό να θεωρείται καταπάτηση των δικαιωμάτων του.

Όταν οι συνθήκες κάτω από τις οποίες δίνεται η συναίνεση βγαίνουν εκτός πλαισίου, το κράτος θα παύει να αναγνωρίζει ότι ο εργοδότης έχει πάντοτε την εξουσία στην εργασιακή σχέση. Η συναίνεση θα χρησιμοποιείται για να νομιμοποιεί ηθικά την περαιτέρω καταπίεση. Το επιχείρημα της κυβέρνησης, και των καπιταλιστών υποστηρικτών της, είναι πως το εργασιακό 13ωρο είναι καλό επειδή το αποδέχονται ή το ζητούν οι εργαζόμενοι. Δεν το ζητάει μόνο η ελεύθερη αγορά, αλλά και το ίδιο το εργατικό δυναμικό, μας λένε. Προς επίρρωση αυτού του ισχυρισμού, μάλιστα, η κ. Κεραμέως προσκόμισε στη Βουλή συλλογικές συμβάσεις εργασίας σταχυολογώντας περιπτώσεις όπου οι ίδιοι οι εργαζόμενοι ζητούν περισσότερες ημέρες και ώρες απασχόλησης. Όπως ειρωνικά σχολιάζει κάποιος στο διαδίκτυο, «εγώ που θέλω να μην κοιμάμαι σπίτι αλλά στη δουλειά, μπορώ; Λέει κάτι το νομοσχέδιο;».

Ακόμη κι όταν κάτι τέτοιο αποτελεί αίτημα εργαζομένων, δεν αντιμετωπίζεται ως απόδειξη οικονομικής εξαθλίωσης των πολιτών και κυβερνητικής αποτυχίας να προστατευτούν τα συμφέροντά τους, αλλά ως πάθος των εργαζομένων για εξαντλητικά ωράρια εργασίας. Οι εργαζόμενοι παρουσιάζονται ως εργασιομανείς από βίτσιο και χόμπι, και όχι ως άνθρωποι που αναγκάζονται να έχουν πολλαπλές απασχολήσεις για να μπορέσουν να βιοποριστούν. Ο μισθός και η αγοραστική του δύναμη, αλλά και οι συνθήκες εργασίας, οι ευθύνες δηλαδή των εργοδοτών, δεν μπαίνουν ούτε κατ’ επίφαση κάτω από το μικροσκόπιο. Σε αυτό το πλαίσιο, η συναίνεση δεν αποτελεί έκφραση ελεύθερης βούλησης, αλλά εργαλείο παραποίησης της εργασιακής πραγματικότητας. Ας μην ξεχνάμε ότι τίτλος του νομοσχεδίου είναι «Δίκαιη Εργασία για Όλους».

Το 13ωρο είναι πλέον νομικά και ηθικά δίκαιο στη χώρα μας. Ίσως καταφέρει κιόλας να μας απελευθερώσει.