Με αφορμή τις απεργιακές συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας στις 28/2, την επέτειο των δύο ετών από το έγκλημα των Τεμπών και τις προειδοποιήσεις πολλών για την πρόκληση επεισοδίων ειδικά στην Αθήνα, θυμόμαστε πώς το κράτος, και συγκεκριμένα η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας που είναι αποδέκτης της κοινωνικής αντίδρασης, αντιμετώπισε τις αρχικές πλην επίσης πολυπληθείς πορείες διαμαρτυρίας το 2023. Το παρακάτω κείμενο δημοσιεύτηκε στη Womanlandia στις 6 Μαρτίου 2023, λίγες ημέρες μετά το δυστύχημα και μία μέρα από αντίστοιχη πορεία διαμαρτυρίας πολιτών. Σε μία εποχή βραχυπρόθεσμης μνήμης και προσοχής, για ζητήματα μείζονος σημασίας για την πολιτική ζωή της χώρας, θεωρούμε σημαντικό να θυμόμαστε τα πολιτικά γεγονότα ως μια ενιαία αφηγηματική ροή, και όχι σαν αποσπασματική επικοινωνιακή καμπάνια. Τα αφηγήματα γύρω από το έγκλημα των Τεμπών έχουν μετατοπιστεί αρκετά από το 2023. Είναι σημαντικό να μην ξεχάσουμε.

Γράφει η Καυτή Πατάτα

Στη διάλεξή του με τίτλο Η Πολιτική ως Επάγγελμα, ο Max Weber ορίζει το κράτος ως «µια ανθρώπινη κοινότητα που απαιτεί (επιτυχώς) το µονοπώλιο της νόµιµης φυσικής βίας εντός µιας συγκεκριµένης περιοχής». Το νήμα αυτής της σκέψης ξεκινάει από τον Leon Trotsky, ο οποίος, σύμφωνα με τον Weber, είπε κάποτε ότι κάθε κράτος είναι θεμελιωμένο στη βία.

Στην Ελλάδα, το κράτος μονοπωλεί τη βία, φυσική και μη, με κάθε τρόπο.

Βία είναι οι μισθοί πείνας και οι μειώσεις των συντάξεων, βία είναι η εξαθλίωση βασικών δημοσίων υπηρεσιών, όπως η υγεία, η περίθαλψη και η εκπαίδευση, βία είναι η υποτίμηση των καλλιτεχνών και των ανθρώπων του πολιτισμού, βία είναι η παρακμή του δημόσιου σιδηροδρομικού δικτύου, βία είναι το κράτος να πιστεύει ότι προφυλάσσει τους πολίτες από φυσικές καταστροφές στέλνοντας ευχολόγια μέσω του 112 ενώ καίγονται σπίτια και τραυματίζονται άνθρωποι, βία είναι η κερδοσκοπία των ολιγαρχών της ενέργειας που το ελληνικό κράτος επιδοτεί από τις τσέπες των πολιτών του, βία είναι η παραμέληση της τρίτης ηλικίας, των ψυχικά νοσούντων και των αναπήρων, βία είναι οι δικαστικές αποφάσεις που κανακεύουν κακοποιητές, και που αποφαίνονται υπέρ των τραπεζών, πετώντας από τα σπίτια τους με συνοπτικές διαδικασίες δεκάδες φτωχούς ανθρώπους, βία είναι νομοθετήματα όπως αυτό της υποχρεωτικής συνεπιμέλειας που βάζουν το μαχαίρι στο λαιμό εκατοντάδων γυναικών, βία είναι οι δεκάδες παράνομες επαναπροωθήσεις, βία είναι η δολοφονία ανθρώπων, και δη μειoνοτήτων, από την αστυνομία για είκοσι ευρώ, βία είναι το κράτος να επιτρέπει τον θάνατο τόσων ανθρώπων στο βωμό του ιδιωτικού κέρδους, βία είναι η νεκροπολιτική που ορίζει κατά το δοκούν ποιoς μπορεί να ζήσει και ποιος πρέπει να πεθάνει.

Όταν οι πολίτες συγκεντρώνονται για να διαμαρτυρηθούν γι’ αυτή τη βία, το κράτος, μέσω των αστυνομικών του δυνάμεων, απαντάει με περισσότερη βία.

Μην ξεγελιέσαι. Έχω συμμετάσχει σε δεκάδες πορείες όπου αστυνομικές δυνάμεις ρίχνουν χημικά και χτυπούν διαδηλωτές απρόκλητα. Α π ρ ό κ λ η τ α. Από το πουθενά. Χωρίς καν την υποψία μπάχαλου. Η αστυνομία δε χρειάζεται ούτε μπάχαλα, ούτε προβοκάτορες για να προβεί σε βία κατά πολιτών που διαμαρτύρονται ειρηνικά.

Στην πορεία της Κυριακής 5/3 στο Σύνταγμα, που οργανώθηκε με αφορμή το δυστύχημα στα Τέμπη, το κράτος έριξε χημικά σε μια συγκέντρωση γεμάτη ηλικιωμένους και μικρά παιδιά, υπάρχουν βίντεο που δείχνουν τα κατά Τάκη Θεοδωρικάκο αδέρφια μας (μνησθητι μου) τους αστυνομικούς να πέφτουν με τα μηχανάκια τους στο συγκεντρωμένο πλήθος, να ρίχνουν δακρυγόνα μέσα σε σταθμό μετρό και να δέρνουν νεαρούς διαδηλωτές χωρίς κανέναν απολύτως λόγο. Ξέρετε, όχι με κακή πρόθεση, με αδελφοσύνη. Γίνεται μάλιστα λόγος για την παρουσία επιζώντων από τη φονική σύγκρουση στη συγκέντρωση, πράγμα που κάνει την πρόσφατη συγγνώμη του πρωθυπουργού, που φυσικά την απηύθυνε στον κόσμο μέσω social media, και όχι μέσω διαγγέλματος όπως κάνει για ψύλλου πήδημα, ακόμη πιο γελοία.

Φαντάσου να έχεις επιβιώσει από το πιο πολύνεκρο δυστύχημα των τελευταίων χρόνων, και να σου ρίχνουν δακρυγόνα στην πορεία που πήγες να διαμαρτυρηθείς επειδή κόντεψες να πεθάνεις.

Όλα αυτά δεν είναι τυχαία. Με το νόμο 4703/2020, το κράτος απαιτεί να ξέρει εκ των προτέρων ποιoς, πότε, μέχρι πότε και για ποιο λόγο καλεί σε συγκέντρωση, ενώ υποχρεώνει τον διοργανωτή της να έχει άμεση συνεργασία με την αστυνομία. Η πορεία της Κυριακής ήταν νομότυπη και ειρηνική. Και πάλι, χτυπήθηκε σα να μην ήταν.

Αν δεν απατώμαι, στην Αθήνα δεν υπάρχει ούτε μία συγκέντρωση διαμαρτυρίας για το δυστύχημα στα Τέμπη που να μην πολεμήθηκε από τις δυνάμεις καταστολής. Κύριο μέλημα της αστυνομίας ήταν να προστατεύσει τα γραφεία της Hellenic Train –το κράτος πάντοτε διαθέτει τους πόρους τους στις υπηρεσίες του κεφαλαίου με περισσή δουλοπρέπεια– και να καταστείλει τους συγκεντρωμένους.

Το βρίσκω τόσο παράξενο που οι υπέρμαχοι των ιδιωτικοποιήσεων και της ελεύθερης αγοράς κάνουν τόσο ασύδοτη χρήση των κρατικών πόρων, αλλά αυτή η συζήτηση είναι για άλλη μέρα.

Κοντολογίς, το κράτος όχι μόνο έχει διαλέξει πλευρά, αλλά προσπαθεί συστηματικά με τη χρήση βίας να τρομοκρατήσει όσους διαμαρτύρονται.

Όπως έγραψε σήμερα ο Παναγιώτης Αργυρού: «Η στοχοποίηση άμαχου πληθυσμού από τις οποιεσδήποτε δυνάμεις καταστολής είναι τακτική αντιποίνων και τυφλής τρομοκρατίας μιας εξουσίας απέναντι σε ένα κόσμο που αντιστέκεται, σε όλες τις εποχές, σε όλα τα μήκη και πλάτη του κόσμου. Είτε ισοπεδώνεις μια πόλη ολόκληρη, είτε βομβαρδίζεις μια λαϊκή γειτονιά, είτε καις ένα χωριό, είτε εκτελείς μαζικά, είτε επιτίθεσαι σε ένα πλήθος διαδηλωτών αδιακρίτως με χημικά και άλλα μέσα, η λογική από πλευράς εξουσίας είναι πάντα ίδια: να δείξει ότι κάθε πράξη αντίστασης θα τιμωρείται στο εκατονταπλάσιο. Για κάθε πέτρα εκατό άνθρωποι θα πνίγονται από τα χημικά, για κάθε σπασμένη τζαμαρία θα υπάρχουν εκατό σπασμένα κεφάλια, για ένα πεντάλεπτο οδομαχιών θα διαλύεται μια ολόκληρη συγκέντρωση. Σε αυτή τη λογική η ΜΟΝΗ απάντηση που επιβάλλεται είναι η καταγγελία της τυφλής τρομοκρατίας του κράτους ως τέτοιας. Οτιδήποτε άλλο, είναι βούτυρο στο ψωμί αυτής ακριβώς της τυφλής τρομοκρατίας».

Το κρατικό μονοπώλιο της βίας επεκτείνεται σε κάθε τομέα της κοινωνικής και ιδιωτικής μας ζωής, από το αν θα φάμε ξύλο σε μια πορεία, μέχρι το αν θα μας επιτραπεί να δούμε για τελευταία φορά τα απομεινάρια ενός αγαπημένου προσώπου πριν τη ταφή του.

Με μια γρήγορη αναζήτηση στο hashtag #antireport σε Twitter και Instagram, θα βρείτε πανεύκολα δεκάδες περιστατικά αστυνομικής βίας που αποδεικνύουν ότι, όπως συνέβαινε τόσο καιρό με τα σιδηροδρομικά ταξίδια, στην Ελλάδα πολλοί απ’ όσους διαμαρτύρονται με πορείες ζουν από τύχη.

Με αυτό δεν προσπαθώ να αποτρέψω κάποια να κατέβει σε πορείες και συγκεντρώσεις, απεναντίας, προσπαθώ να πω ότι η αντιβία είναι μονόδρομος και είναι ολέθριο να εξισώνεται με την αστυνομική βία. Η βία των εξεγερμένων δεν έχει καμία σχέση με τη βία των καπιεστών, γιατί μιλάμε για αυτοάμυνα, κυριολεκτικά και μεταφορικά.

Ο Malcolm X είπε πως «όσον αφορά τη μη βία, είναι εγκληματικό να διδάσκεις έναν άνθρωπο να μην υπερασπίζεται τον εαυτό του, όταν είναι διαρκώς θύμα βίαιων επιθέσεων».

Δεν μπορώ παρά να συμφωνήσω.